UYAP'TA EVRAKI İNCELEMEK TEBLİĞ SAYILIR MI? YARGITAY VE ANAYASA MAHKEMESİ ARASINDAKİ FİKİR UYUŞMAZLIĞI

UYAP'ta Evrakı İncelemek Tebliğ Sayılır Mı? Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Arasındaki Büyük Çelişki!

Türk hukuk uygulamasında avukatların ve vatandaşların en çok hak kaybına uğradığı konulardan biri, UYAP üzerinden dava dosyalarının incelenmesinin yasal süreleri başlatıp başlatmayacağı meselesidir. Güncel yargı kararlarına bakıldığında, bu konuda Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi (AYM) arasında çok derin bir görüş ayrılığı ve ciddi bir uygulama çelişkisi bulunmaktadır.

Hukuk sitenizin okuyucuları için bu tehlikeli ayrımı, yüksek mahkemelerin emsal kararları ve AYM Genel Kurulu'ndaki büyük fırtınalar ışığında masaya yatırdık.

1. Yargıtay'ın Net Tavrı: "UYAP'ta Okundu Görünmesi Tebliğ Değildir!"

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 18 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 05/05/2026 T., 2026/356 E. - 2026/1760 K. sayılı ilamına göre, usul hukuku (HMK) bakımından sürelerin başlaması için resmi tebligat veya tefhim şarttır. (Karara gitmek için tıklayınız.)

• Yargıtay, bir avukatın UYAP evrak işlem kütüğünde belgelere girip bakmasını, evrakın karşısında "okundu" yazmasını yasal bir tebligat olarak kabul etmemektedir.
• Yerel mahkemelerin, "Avukat sisteme girip kararı okumuş, o yüzden kesin süre başladı" şeklindeki gerekçelerini hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkının ihlali saymaktadır.
• Dolayısıyla genel mahkemelerdeki harç tamamlama, itiraz veya temyiz süreleri UYAP'tan okumakla başlamaz. Resmi tebligat (UETS) prosedürü işletilmelidir.

2. Anayasa Mahkemesi'nin Katı Doktrini: "UYAP'tan Öğrenme" Kuralı

Madalyonun diğer yüzünde ise Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) bireysel başvurularda uyguladığı ve hukuk dünyasında çokça eleştirilen "UYAP'tan Öğrenme" kuralı yer almaktadır. AYM, Yargıtay'ın aksine UYAP log kayıtlarını son derece agresif bir şekilde takip etmektedir.

Gelişim Süreci: Hüseyin Aşkan ve Kent Çarşı Yönetimi Kararları

• Hüseyin Aşkan Kararı (B. No: 2017/15649): AYM'nin bu kuralı ilk uyguladığı karardır. Mahkeme, UYAP log kayıtlarını inceleyerek gerekçeli kararın avukat tarafından görüntülendiğini saptamış ve resmi tebligat yapılmamış olsa bile 30 günlük bireysel başvuru süresinin bu "görüntüleme" tarihinde başladığına hükmetmiştir.
• Kent Çarşı Yönetimi Kararı (B. No: 2019/21781): 23.11.2021 tarihli bu kararla AYM içtihadını perçinlemiş ve basın duyurusuyla ilan etmiştir. Ancak bu karara muhalif kalan Üye Sayın Selahaddin Menteş; başvuru süresinin UYAP'tan öğrenme ile başlatılmasının mahkemeye erişim hakkına yönelik orantısız bir sınırlama olduğunu, kuralın geçmişe dönük uygulanmasının öngörülemez olduğunu ve sürecin belgelendirilebilen resmi bir tebligat işlemiyle başlatılması gerektiğini savunmuştur.

Kuralı Zirveye Taşıyan Karar: Ümran Özkan (B. No: 2019/13338)

Hüseyin Aşkan ve Kent Çarşı kararları, "Dava avukatla takip ediliyorsa ama karara bizzat müvekkil (asil) UYAP'tan bakmışsa ne olacak?" sorusunu yanıtsız bırakmıştı. 08.03.2023 tarihli Ümran Özkan kararı bu tereddüdü en katı şekilde ortadan kaldırdı:

3. AYM Genel Kurulu'ndaki 8'e 7'lik Büyük Bölünme

Bu kural AYM içinde de oybirliğiyle kabul edilmiş bir kural değildir. Ümran Özkan kararı bir **Genel Kurul** kararıdır ve mahkeme üyeleri arasında bariz bir ayrışmaya yol açmıştır. Karar, 8'e karşı 7 gibi çok zayıf bir çoğunlukla kabul edilebilmiştir.

Karara karşı oy kullanan 7 üyenin gerekçeleri, bugün avukatların yaşadığı mağduriyeti özetler niteliktedir:

• UYAP üzerinden nihai kararı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük sürenin başlatılması avukat ve vatandaş açısından öngörülebilir değildir.
• Başvuru süresinin tespitinde bu derece aşırı katı ve şekilci davranılması, hak arayan kişilere orantısız bir külfet yüklemektedir.
• Resmi tebligat güvencesini göz ardı etmek, hukukun en temel direklerinden biri olan "hukuki güvenlik" ilkesini zedelemektedir.

Özetle: Avukatlar ve Vatandaşlar Ne Yapmalı? (Kritik Karşılaştırma)